Rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca. Wytyczne 2008 European Society of Cardiology

28.01.2009
opracowanie na podstawie: ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure 2008: The Task Force for the Diagnosis and Treatment of Acute and Chronic Heart Failure 2008 of the European Society of Cardiology. Developed in collaboration with the Heart Failure Association of the ESC (HFA) and endorsed by the European Society of Intensive Care Medicine (ESICM).
Authors/Task Force Members: K. Dickstein, A. Cohen-Solal, G. Filippatos, J.J. McMurray, P. Ponikowski, P.A. Poole-Wilson, A. Strömberg, D.J. van Veldhuisen, D. Atar, A.W. Hoes, A. Keren, A. Mebazaa, M. Nieminen, S.G. Priori, K. Swedberg
European Heart Journal, DOI:10.1093/eurheartj/ehn309

Od Redakcji: Poniżej przedstawiamy skrótowe opracowanie wytycznych, zawierające najważniejsze informacje dla praktyki klinicznej (pełny tekst – p. "Kardiologia Polska" 11/08). Przy zaleceniach podano w nawiasach kwadratowych ich siłę i stopień wiarygodności danych, używając klasyfikacji przedstawionej w tabeli 1.
Opracowali: dr med. Piotr Gajewski, dr med. Grzegorz Goncerz
Konsultował prof. dr hab. med. Piotr Ponikowski, Klinika Kardiologii, Ośrodek Chorób Serca, Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu
Skróty: ACC – American College of Cardiology, ACEI – inhibitor(y) konwertazy angiotensyny, AHA – American Heart Association, ARB – bloker(y) receptora angiotensynowego, BMI – wskaźnik masy ciała, BNP – peptyd natriuretyczny typu B, CABG – pomostowanie aortalno-wieńcowe, CRT – terapia resynchronizująca, CRT-D – CRT z funkcją defibrylatora, CRT-P – CRT z funkcją stymulatora, EKG – elektrokardiogram, ESC – European Society of Cardiology, GFR – przesączanie kłębuszkowe, HFPEF – niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową, ICD – wszczepialny kardiowerter-defibrylator, LVEF – frakcja wyrzutowa lewej komory, MR – rezonans magnetyczny, NIV – wentylacja nieinwazyjna, NSLPZ – niesteroidowe leki przeciwzapalne, NS – niewydolność serca, NYHA – New York Heart Association, ONS – ostra niewydolność serca, OZW – ostry zespół wieńcowy, PEEP – dodatnie ciśnienie końcowowydechowe, POChP – przewlekła obturacyjna choroba płuc, RTG – radiogram, SaO2 – wysycenie krwi tętniczej tlenem, TK – tomografia komputerowa, VF – migotanie komór, VT – częstoskurcz komorowy

Definicja i klasyfikacja niewydolności serca

  • Niewydolność serca (NS) jest zespołem, w którym pacjent powinien mieć:
    1) objawy podmiotowe typowe dla NS, takie jak duszność (spoczynkowa lub wysiłkowa) lub zmęczenie
    2) objawy przedmiotowe typowe dla NS, takie jak objawy zastoju krwi w płucach, poszerzone żyły szyjne, obrzęki obwodowe, powiększenie wątroby, wodobrzusze
    3) nieprawidłowości budowy lub czynności serca w spoczynku potwierdzone obiektywnie, na przykład za pomocą echokardiografii lub oznaczenia peptydów natriuretycznych w osoczu
  • Sama odpowiedź kliniczna na leczenie ukierunkowane na NS nie jest wystarczająca do rozpoznania NS. Bywa jednak pomocna, gdy rozpoznanie pozostaje niejasne pomimo wykonania odpowiednich badań diagnostycznych. U pacjentów z NS zwykle można oczekiwać pewnej poprawy objawowej w odpowiedzi na zastosowanie leków (np. diuretyków lub leków rozszerzających naczynia) na ogół stosunkowo szybko powodujących zmniejszenie objawów.
  • Wybrane treści dla pacjenta
    Konferencje MP
    • Nowe metody leczenia niedomykalności zastawki trójdzielnej – CARDIO30 WEBCAST, odc. 4.
      online, 14 lipca, godz. 17:00
      • dlaczego w Polsce tak rzadko kwalifikuje się pacjentów z niedomykalnością zastawki trójdzielnej do leczenia kardiochirurgicznego
      • których pacjentów powinniśmy kwalifikować do leczenia kardiochirurgicznego a których do leczenia przezcewnikowego?
    • Dostęp Naczyniowy 2026
      Warszawa, 16–17 października
      • dostęp dożylny: od codziennej praktyki po wyzwania wymagające wielospecjalistycznego zespołu
      • kryteria wyboru optymalnego dostępu dożylnego: onkologia, intensywna terapia, dializoterapia
      • najczęstsze powikłania: zakażenie, zakrzepica – jak ograniczyć częstość ich występowania
    • Zakrzepica 2026
      Warszawa, 10 października
      • żylna choroba zakrzepowo-zatorowa 2026 – co się zmieniło w diagnostyce, profilaktyce i leczeniu
      • od skali Wellsa do sztucznej inteligencji – praktyczny algorytm diagnostyki ŻCHZZ
      • co wybrać u chorego onkologicznego z ŻCHZZ – DOAC czy LMWH?
      • D-dimer po nowemu – czy coś się zmieniło?
      • powikłania ŻCHZZ – jak ich szukać i jak im zapobiegać
    • XXXIII Zabrzańska Konferencja Kardiologiczna 2026
      Obejrzyj wykłady
      • wytyczne ESC 2025 – nowe zalecenia w praktyce
      • leczenie przeciwpłytkowe i przeciwkrzepliwe – codzienne wyzwania
      • kardiogeriatria – jak leczyć, by nie szkodzić
      • sztuczna inteligencja w kardiologii
      • manifestacje kardiologiczne chorób pozasercowych
    • Medycyna sportowa 2026
      Obejrzyj wykłady
      • fizjologia wysiłku i bioenergetyki mięśni
      • NSLPZ oraz GKS w sporcie wyczynowym i aktywności fizycznej
      • sport osób z niepełnosprawnościami narządu ruchu, wzroku oraz słuchu
      • zawiłości legislacyjne w międzynarodowej oraz krajowej medycynie sportowej
      • ortopedia, traumatologia i rehabilitacja w medycynie sportowej
    • From Metal to Nothing Left Behind: nowoczesne strategie PCI – Kurs Kardiologii Interwencyjnej
      Obejrzyj wykład i transmisję zabiegu
      • praktyczne zastosowanie DCB w codziennej praktyce PCI
      • miejsce bioresorbowalnych scaffoldów magnezowych, w tym Freesolve
      • znaczenie właściwego przygotowania zmiany przed leczeniem bez trwałego implantu
      • kryteria wyboru pomiędzy DES, DCB i scaffoldem bioresorbowalnym

    Sponsorem serwisu jest