Od Redakcji: Przedstawiamy wybrane informacje z pełnej wersji wytycznych, która w całości w przekładzie na język polski zostanie opublikowana w "Kardiologii Polskiej".
Skróty:
ABI – wskaźnik kostkowo-ramienny,
ACE – konwertaza angiotensyny,
ASA – kwas acetylosalicylowy,
BMI – wskaźnik masy ciała,
ChSN – choroba sercowo-naczyniowa,
eGFR – oszacowane przesączanie kłębuszkowe,
HDL – lipoproteiny o dużej gęstości,
HDL-C – cholesterol frakcji HDL,
LDL – lipoproteiny o małej gęstości,
LDL-C – cholesterol frakcji LDL,
NCEP-ATP III – National Cholesterol Education Program – Adult Treatment Panel III,
IDF – International Diabetes Federation,
SCORE – Systematic COronary Risk Evaluation
Strategie, priorytety i cele
1) prewencję populacyjną – ma na celu ograniczenie czynników ryzyka ChSN w całej populacji, bez konieczności badania lekarskiego poszczególnych osób; głównie ta strategia jest odpowiedzialna za zmniejszenie całkowitej zapadalności na ChSN
2) prewencję w grupach obciążonych dużym ryzykiem – jest to prewencja pierwotna, tzn. u osób zdrowych (bez ChSN)
3) prewencję wtórną – u osób z ChSN.
1) u chorych z potwierdzoną ChSN na podłożu miażdżycy
2) u osób bez objawów podmiotowych, ale obciążonych zwiększonym ryzykiem ChSN wskutek obecności
a) licznych czynników ryzyka (ryzyko zgonu z powodu ChSN w ciągu 10 lat >=5%)
b) cukrzycy typu 2 lub cukrzycy typu 1 z mikroalbuminurią
c) bardzo nasilonego pojedynczego czynnika ryzyka, szczególnie jeśli występuje uszkodzenie narządowe
3) u bliskich krewnych osób z przedwczesną ChSN na podłożu miażdżycy lub osób obciążonych szczególnie dużym ryzykiem.
1) wspieranie osób obciążonych małym ryzykiem ChSN w celu utrzymania tego stanu przez całe życie oraz pomoc osobom obciążonym zwiększonym całkowitym ryzykiem ChSN w celu jego zmniejszenia.
2) osiąganie cech ludzi, którzy dążą do utrzymania zdrowia:
a) niepalenie tytoniu
b) wybór zdrowej żywności
c) 30 minut umiarkowanej aktywności fizycznej dziennie
d) wskaźnik masy ciała (BMI) <25 kg/m2 i unikanie otyłości centralnej
e) ciśnienie tętnicze <140/90 mm Hg
f) stężenie w surowicy
– cholesterolu całkowitego <5 mmol/l (190 mg/dl)
– cholesterolu frakcji lipoprotein o małej gęstości (LDL-C) <3 mmol/l (115 mg/dl)
– glukozy na czczo <6 mmol/l (110 mg/dl) (wg aktualnych [2007] wytycznych American Diabetes Association oraz zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego prawidłowa glikemia na czczo wynosi <5,6 mmol/l [100 mg/dl] – przyp. red.)
3) osiągnięcie bardziej rygorystycznej kontroli czynników ryzyka u osób obciążonych dużym ryzykiem, szczególnie u tych z rozpoznaną ChSN lub cukrzycą:
a) ciśnienie tętnicze <130/80 mm Hg
b) stężenie w surowicy
– cholesterolu całkowitego <4,5 mmol/l (175 mg/dl), ewentualnie <4 mmol/l (155 mg/dl), jeśli to możliwe
– LDL-C <2,5 mmol/l (100 mg/dl), ewentualnie <2 mmol/l (80 mg/dl), jeśli to możliwe
– glukozy na czczo <6 mmol/l (110 mg/dl), z HbA1c <6,5%, jeśli to możliwe.
4) rozważenie kardioprotekcyjnego leczenia farmakologicznego u osób obciążonych dużym ryzykiem, szczególnie u tych z rozpoznaną ChSN na podłożu miażdżycy.
